İnsomnia (uykusuzluk) en sık görülen uyku bozukluğudur. Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi’ne göre yetişkinlerin üçte biri uykusuzluğa ait belirtiler göstermektedir. Uykusuzluktan yakınan birçok kişi bunun kalıtsal olup olmadığını merak etmektedir. Peki uykusuzluk ile ilgili çalışmalar ve aile incelemeleri neleri göstermektedir?
Konuyla ilgili şimdiye kadar gözlemlerimiz, uykusuzluğun tıpkı diyabet ve kalp hastalıkları gibi aile içinde sık görüldüğünü işaret etmektedir.
Geçtiğimiz yıl “Sleep” (Uyku) adlı dergide yayınlanan bir makaleye göre; uykusuzluk dönemleri geçiren -uykuya dalmakta güçlük çeken , uykuyu sürdürmekte zorlanan veya çok erken uyanan- kişilerin aile yakınlarından birinde aynı sağlık sorununun görülmesi, iyi uyuyanların ailelerine kıyasla daha sıktır.
Toplumun % 12-15’inde kronik uykusuzluk – uykusuzluk sorunu bir ay ya da daha uzun süren- belirlenmiştir. Yaşları 18 ile 83 arasında değişen 953 yetişkin içinde, uykusuzluk ve bunun aile ile olan bağlantısı araştırmak için katılımcıların ve ailedeki diğer bireylerin (ebeveyn, kardeş ve çocukların) uyku alışkanlıkları karşılaştırıldı. Araştırmada, ankete katılanların yarısının uyku ile ilgili herhangi bir şikayet bildirmediği görüldü. Bu grup “iyi uyuyanlar” olarak sınıflandırıldı. Çalışmaya katılanların %33 ü arada bir uykusuzluk belirtileri yaşadığını belirtti. Yaklaşık %16 sı ise uyku bozukluğunun tüm kriterlerini dolduruyordu. Geçmişte veya halen uykusuzluk dönemleri geçiren katılımcıların aile bireylerinde aynı sorunu yaşayanların oranı “iyi uyuyan” grubunkine kıyasla anlamlı düzeyde fazlaydı (% 39.1’e karşılık % 29).
Öyleyse suçlanacak olan genetik mi yoksa aile içinde kötü uyku alışkanlıklarını davranış biçimi olarak diğerlerine aktaran akrabalar mıdır? Bu sağlık sorununda her ikisinin de payı olduğunu söylemek mümkündür. İkizlerle yapılan çalışmalar dahil daha ufak çaplı araştırmalar genetik kalıtımın rolüne dair bazı kanıtlar öne sürmektedir. Bununla beraber araştırmacılar uykusuzlukla ilgili olarak kesin bir genetik gösterge belirlemekten halen çok uzaktır. Aynı zamanda, uykusuzlukla ilgili öğrenilmiş bir etki olduğuna, yani kötü uyku alışkanlıklarına sahip olan insanların bunu çocuklarına da aktarmaya yatkın olduklarına dair bazı kanıtlar bulunmaktadır...
Kaynak: www.anadolusaglik.org